από τη Σύμβουλο Ειδικής Αγωγής
Κινούς Φωτεινή
5+1 τρόποι για να πείτε «ΌΧΙ» στο παιδί σας χωρίς πραγματικά να το λέτε!
Ως γονείς σίγουρα έχετε παρατηρήσει ότι καθώς το μικρό σας μεγαλώνει ανακαλύπτει τον κόσμο στον οποίο ζει και σιγά σιγά σχηματίζει τη δική του προσωπικότητα, αφού πρώτα δοκιμάσει τα όριά σας και στο τέλος κάνει ό,τι αποφασίσει εκείνο.
Η πειθαρχία και η οριοθέτηση του μικρού σας συχνά σας εξουθενώνει και δεν είναι λίγες οι φορές που συλλαμβάνετε τον αυτό σας να λέει «ΌΧΙ» χωρίς προφανή λόγο. Σχεδόν σε όλους μας είναι γνωστές οι σκηνές απείρου κάλλους που ακολουθούν το «ΌΧΙ» : φωνές, χτύπημα των ποδιών στο πάτωμα, τσιρίδες, τρίξιμο των δοντιών, κλάματα.
Τα έχετε ζήσει όλα αυτά, έτσι δεν είναι;
Ευτυχώς για εσάς υπάρχουν διάφοροι τρόποι να αρνηθείτε στο παιδί σας χωρίς στην πραγματικότητα να πείτε «ΌΧΙ» και να προκληθεί πανικός.
Με τους ακόλουθους τρόπους θα αποφύγετε τις φωνές, δεν διαταράσσετε η σχέση σας με το παιδί σας και σίγουρα δε σας ακούει να του αρνείστε συνεχώς τα πάντα. Σε κάθε τέτοια περίπτωση το παιδί αισθάνεται κατανόηση, αποδοχή και πάνω από όλα αισθάνεται ότι έχει δική του γνώμη και πως δεν του επιβάλλονται οι μεγαλύτεροι λέγοντας συνεχώς «ΌΧΙ».
Τρόποι για να πείτε «ΌΧΙ»
1. Δείξτε κατανόηση
Αντί να πείτε αυτομάτως «ΌΧΙ» προσπαθήστε να πείτε το εξής: ‘’Ξέρω ότι δε θες να πας για ύπνο. Μακάρι να μπορούσες να μείνεις ξύπνιος περισσότερο, θα το ήθελα κι εγώ μιας και περνάμε τόσο καλά!’’ Λέγοντας κάτι παρόμοιο το παιδί σας αντιλαμβάνεται ότι συμφωνείτε μαζί του κι έτσι δεν έχει λόγο ν’ αντιδράσει. Οι άνθρωποι και πολύ περισσότερο τα παιδιά, έχουν ανάγκη την κατανόηση των άλλων ακόμη κι αν αυτό που επιθυμούν δεν είναι σωστό.
2. Κάντε μια συμφωνία.
Όταν το παιδί σας επιμένει για κάτι για το οποίο εσείς δε συμφωνείτε, μην πείτε «ΌΧΙ» αμέσως. Για παράδειγμα, εάν το παιδί σας επιμένει φορτικά να φάει ένα μπισκότο, πριν το γεύμα του πείτε κάτι όπως ‘’Εντάξει, θες πραγματικά να φας μπισκότο; Θα σου το δώσω μόλις τελειώσεις το φαγητό σου. Θα το φυλάξω και θα το πάρεις αμέσως μόλις τελειώσεις.’’ Συμφωνείστε μαζί του και απλά εξηγείστε του ότι θα το έχει την επόμενη φορά ή κάποια άλλη στιγμή που εσείς θα ορίσετε.
3. Ζητήστε το με ευγένεια
Ίσως θα έχετε παρατηρήσει ότι όταν φωνάζουμε εκνευρισμένοι στα παιδιά μας ή όταν προσπαθούμε να τους επιβληθούμε, τις περισσότερες φορές αποτυγχάνουμε ή εναντιώνονται περισσότερο. Μήπως μια αλλαγή στην προσέγγισή μας θα έφερνε το επιθυμητό αποτέλεσμα; Για παράδειγμα αντί να πείτε με έντονο και επιβλητικό τόνο στη φωνή ‘’Όχι!!! Μη!!!Κατέβα από το τραπέζι τώρα!!!!’’ είναι προτιμότερο να πείτε ‘’Εεε φιλαράκο, μπορείς σε παρακαλώ να κατέβεις από το τραπέζι και να καθίσεις στην καρέκλα;’’ Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ανταποκριθεί θετικά στον ήρεμο και φιλικό τόνο της φωνής σας. Όταν είμαστε ήρεμοι τις περισσότερες φορές το παιδί συνεργάζεται πιο αποτελεσματικά γιατί νιώθει ασφάλεια.
4. Εξηγήστε του ΓΙΑΤΙ δεν μπορεί να το κάνει
Πολύ συχνά λέμε «‘ΌΧΙ» στο παιδί μας χωρίς να εξηγούμε το λόγο. Αυτή είναι και η σημαντικότερη ίσως αιτία που προκαλεί αντιδράσεις και οξυθυμίες κυρίως στα παιδία μικρότερης ηλικίας. Ένα αναίτιο «ΌΧΙ» τα αναστατώνει γιατί αδυνατούν να κατανοήσουν το λόγο της άρνησης. Για παράδειγμα, αντί να πείτε ‘’ΌΧΙ δε θα φας δεύτερο παγωτό’’ πέστε κάτι όπως ‘’Ξέρω ότι θα ήθελες να φας ακόμη ένα παγωτό αλλά τρώγοντας τόσο πολύ θα σε πονέσει η κοιλιά σου’’. Εξηγώντας του γιατί δεν μπορεί να φάει περισσότερο παγωτό το βοηθάτε να κατανοήσει ότι δεν λέτε «ΌΧΙ» αναίτια ή επειδή απλά είστε γονείς και μπορείτε να λέτε «ΌΧΙ» όποτε θέλετε.
5. Προσφέρετε επιλογές
Μερικές φορές όταν ένα παιδί διεκδικεί κάτι, μπορεί να μην είναι αυτό που θέλει στην πραγματικότητα αλλά η επιμονή του να οφείλεται σε κούραση, βαρεμάρα ή ακόμη και πείνα. Αντί να πείτε ‘’ΌΧΙ δεν μπορείς να φας και άλλη καραμέλα, έχεις φάει ήδη δύο’’ πείτε ‘’ΝΑΙ , μπορείς να φας και άλλη καραμέλα αμέσως μετά το φαγητό σου. Τώρα ας βρούμε κάτι άλλο να φας όπως μήλο, μπανάνα, γιαούρτι. Ποιο προτιμάς;’’ Με αυτό τον τρόπο δεν του ακυρώνετε εντελώς την επιθυμία να φάει κι άλλες καραμέλες, του προτείνετε όμως άλλες επιλογές έτσι ώστε α) να νιώθει ότι θα φάει την καραμέλα αλλά κάποια άλλη στιγμή και β) να φάει κάτι πιο υγιεινό.
Είναι σημαντικό να κάνετε το παιδί σας να νιώθει ότι εκείνο αποφασίζει για τις επιλογές του. Για παράδειγμα, αντί να πείτε, ‘’ΌΧΙ, δεν επιτρέπεται να κλωτσάς την μπάλα μέσα στο σπίτι’’ πείτε ‘’Μπορείς να παίξεις με την μπάλα ήσυχα μέσα στο σπίτι ή μπορείς να παίξεις έξω όπως θες εσύ. Ποιο προτιμάς από τα δύο;’’ Με αυτό τον τρόπο το βοηθάτε να νιώσει ότι αποφασίζει μόνο του. Όπως και να το κάνουμε στο τέλος είναι δική τους η επιλογή.
6. Αντιπερισπασμός
Ένα από τα καλύτερα κόλπα για να αποσπάσετε τη επίμονη διεκδίκηση του παιδιού σας για ένα αντικείμενο ή μια κατάσταση είναι να προκαλέσετε αντιπερισπασμό. Εάν για παράδειγμα το παιδί σας ζητάει επίμονα να μείνει ξύπνιο ενώ είναι ήδη πολύ αργά, μπορείτε να πείτε κάτι όπως ‘’Τί κρίμα….αγόρασα ένα καινούριο βιβλίο για να διαβάσουμε μαζί. Είναι μια πολύ ωραία ιστορία και ανυπομονώ να σου τη διηγηθώ. Θέλεις να τη διαβάσουμε;’’ Αλλάξτε θέμα συζήτησης αποσπώντας έτσι την προσοχή του. Κάντε του μια δελεαστική προσφορά ώστε o θυμός και τα νεύρα να μετατραπούν σε έκπληξη και διάθεση για κάτι άλλο.
